Bu sayfa, yapay zekâ düzenlemelerini takip ederken düzenli olarak başvurduğum kaynakları ve hazırladığım referans materyalleri bir araya getiriyor. Kaynaklar; bağlayıcı resmî metinler, kurumların uygulama rehberleri ve bağımsız açıklayıcı çalışmalar olarak ayrı ayrı gösterilmektedir. İçerik, mevzuat ve uygulama geliştikçe güncellenmektedir.
Bu kaynakları hangi sorular için kullandığımı alan haritasında topladım.
AB Yapay Zekâ Yasası — Uygulama Takvimi
Dijital Omnibus düzenlemesi, (AB) 2026/1744 sayılı Tüzük olarak 24 Temmuz 2026’da AB Resmî Gazetesi’nde yayımlandı ve yayımını izleyen üçüncü gün, 27 Temmuz 2026’da yürürlüğe girdi. Aşağıdaki takvim bu düzenleme sonrası geçerli durumu yansıtıyor.
Terim Sözlüğü (İngilizce – Türkçe)
AB hukuku metinlerinde sık geçen ve çeviride tutarlılık gerektiren temel kavramlar. Liste zamanla genişletilmektedir.
| İngilizce | Türkçe |
|---|---|
| AI system | Yapay zekâ sistemi |
| Provider | Sağlayıcı |
| Deployer | Uygulayıcı / kullanıcı işletme |
| High-risk AI system | Yüksek riskli yapay zekâ sistemi |
| Conformity assessment | Uygunluk değerlendirmesi |
| General-purpose AI (GPAI) | Genel amaçlı yapay zeka |
| Transparency obligations | Şeffaflık yükümlülükleri |
| Prohibited practices | Yasaklı uygulamalar |
| Fundamental rights impact assessment | Temel haklar üzerindeki etki değerlendirmesi |
Sağlayıcı, kullanıma sunan, ithalatçı ve dağıtıcı ayrı sıfatlardır ve birbirinin yerine geçmez; bir teşebbüs aynı sistemde birden fazla sıfat taşıyabilir.
Avrupa Birliği Mevzuatı ve Resmî Kaynakları
AB Yapay Zekâ Yasası — (AB) 2024/1689 sayılı Tüzüğün resmî metni
Yapay zekâ sistemlerinin geliştirilmesi, piyasaya sunulması ve kullanılması bakımından Avrupa Birliği’ndeki temel düzenleme.
AI Act değişikliği — (AB) 2026/1744 sayılı Tüzüğün resmî metni
AI Act’in uygulanmasını sadeleştiren ve uygulama takviminde değişiklik yapan düzenleme.
Avrupa Komisyonu — AI Act uygulama ve bilgilendirme sayfası
AI Act kapsamındaki yükümlülükler, uygulama aşamaları, rehberler ve güncel gelişmeler hakkında Avrupa Komisyonu tarafından yayımlanan bilgiler.
AI Act’in uygulanması, özellikle genel amaçlı yapay zekâ modelleri ve Avrupa Birliği düzeyindeki yönetişim yapısı hakkında resmî bilgiler.
Avrupa Veri Koruma Kurulu — Yapay zekâ kaynakları
Yapay zekâ modellerinde kişisel verilerin işlenmesi, hukuki sebep, anonimlik ve veri sorumluluğu konularındaki EDPB karar ve görüşleri.
EDPB’nin Yapay Zekâ Modellerine İlişkin 28/2024 Sayılı Görüşü
Yapay zekâ modellerinin anonim sayılıp sayılamayacağı ve kişisel verilerin model geliştirme sürecinde işlenmesinin hukuki dayanakları hakkındaki temel EDPB görüşü.
Türkiye’deki Mevzuat ve Kurumsal Kaynaklar
Türk Ticaret Kanunu, Türk Borçlar Kanunu, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve ilgili ikincil düzenlemelerin güncel metinleri.
KVKK — Yapay Zekâ Alanında Kişisel Verilerin Korunmasına Dair Tavsiyeler
Yapay zekâ sistemlerinin geliştirilmesi ve kullanılması sırasında kişisel verilerin korunması bakımından geliştiricilere, üreticilere, servis sağlayıcılara ve karar alıcılara yönelik tavsiyeler.
KVKK — Üretken Yapay Zekâ ve Kişisel Verilerin Korunması Rehberi
Üretken yapay zekâ sistemlerinin yaşam döngüsünde kişisel verilerin işlenmesi, veri sorumluluğu, hukuki sebep, şeffaflık ve ilgili kişi hakları hakkında uygulamaya yönelik rehber.
Bağımsız Açıklamalı Kaynaklar
Artificial Intelligence Act — Bağımsız açıklamalı AI Act kaynağı
AI Act maddelerine, konu başlıklarına ve uygulama belgelerine daha kolay ulaşmayı sağlayan bağımsız bir açıklama kaynağıdır. Avrupa Birliği’nin resmî internet sitesi değildir ve EUR-Lex’te yayımlanan resmî metnin yerine geçmez.