AI Act Uygulama Takvimi

Bu sayfa, AB Yapay Zeka Yasası’nın (AI Act) yükümlülüklerinin hangi tarihte yürürlüğe girdiğini tek yerde topluyor. Temmuz 2026’da kabul edilen Dijital Omnibus düzenlemesi takvimi değiştirdiği için, bu tarihten önce hazırlanmış birçok kaynak artık geçerli olmayan bir tabloyu anlatıyor. Sayfa yalnızca yürürlük takvimini ele alıyor; yükümlülüklerin içeriğini değil.

Takvim

Tarih	Yürürlüğe giren	Kimi ilgilendirir
2 Ağustos 2026	Şeffaflık yükümlülükleri (m.50/1, 3, 4) ve genel amaçlı yapay zeka üzerindeki denetim yetkileri	İnsanlarla etkileşen veya sentetik içerik üreten sistemleri sunan ya da kullanan herkes
2 Aralık 2026	Bu tarihten önce piyasada olan sistemler için m.50/2; yasaklı uygulamalar listesine yapılan ekleme	Mevcut sistemleri işletenler
2 Ağustos 2027	Üye devletlerde düzenleyici kum havuzu kurulması	AB’de test ortamı arayan geliştiriciler
2 Aralık 2027	Annex III — bağımsız yüksek riskli sistemler	İstihdam, eğitim, kredi değerlendirmesi, kritik altyapı, kolluk alanında çalışanlar
2 Ağustos 2028	Annex I — düzenlenmiş ürünlere gömülü yapay zeka	Medikal cihaz, makine, oyuncak üreticileri

Uygulamadaki iki eşik

2 Ağustos 2026 — şeffaflık

Bu tarih ertelenmedi. Yasa’nın 50. maddesindeki şeffaflık yükümlülükleri yürürlüğe girdi. Uygulamada üç şeyi kapsıyor: insanlarla doğrudan etkileşen sistemler, bağlamdan açıkça anlaşılmıyorsa kişinin bir makineyle muhatap olduğunu belli etmeli; yapay zeka tarafından üretilen veya değiştirilen içerik makine tarafından okunabilir biçimde işaretlenmeli; derin sahte (deep fake) içerik ve kamuyu ilgilendiren konularda insan denetimi olmadan üretilmiş içerik, bu niteliğiyle açıklanmalı.

Komisyon, 20 Temmuz 2026’da bu yükümlülüklere ilişkin bir rehber yayımladı. Rehber, yükümlülüğün sağlayıcıda (provider) mı yoksa kullanıma sunanda (deployer) mı olduğunu açıklığa kavuşturuyor. Ayrıca gönüllü bir Uygulama Kuralları metni var; Komisyon ve Yapay Zeka Kurulu bu metni, uyumu ortaya koymak için dayanılabilecek yeterli bir araç olarak teyit etti.

2 Aralık 2026 — mevcut sistemler

2 Ağustos’tan önce piyasada olan sistemler, işaretleme yükümlülüğüne (m.50/2) bu tarihte tabi oluyor. Aynı tarihte, yasaklı uygulamalar listesine yapılan ekleme de yürürlüğe giriyor: rıza dışı mahrem görüntü üreten sistemler ve çocukların cinsel istismarı içeriği, Yasa’nın 5. maddesi kapsamında yasaklanıyor.

Türkiye’deki şirketler açısından

Piyasadaki yaygın algı, “AB Yapay Zekâ Yasası ertelendi” biçiminde. Bu okuma yarı doğrudur; zira ertelenen, düzenlemenin tamamı değil yüksek riskli sistemlere ilişkin yükümlülüklerdir. Şeffaflık yükümlülükleri ise ertelenmemiş ve 2 Ağustos 2026’da yürürlüğe girmiştir.

Kapsam iki yoldan geliyor. Birincisi doğrudan yoldur: AB pazarına yapay zekâ içeren ürün veya hizmet sunan şirket, Yasa’nın uygulama alanına girebilir. İkincisi ve uygulamada daha sık karşılaşılan dolaylı yoldur: AB’li müşteri veya iş ortağı, kendi yükümlülüğünü sözleşme yoluyla tedarik zincirine aktarır. Bu nedenle düzenleme Türk şirketine çoğu zaman bir mevzuat metni olarak değil, müzakere masasındaki bir madde olarak ulaşır.

Erteleme bir muafiyet değildir. Yükümlülüklerin içeriği değişmemiş, yalnız yürürlük tarihi ileri alınmıştır. Dolayısıyla yüksek riskli bir kullanım alanı bulunan şirket için doğru okuma “gündemden çıktı” değil, “hazırlık için zaman kazanıldı” olmalıdır.

---

Takvimdeki gelişmeleri AI Act kategorisinde ele alıyorum.